Dấu hiệu mất nước, nguy cơ mùa hè và cách bù nước

Mất nước xảy ra khi cơ thể mất nhiều nước hơn lượng nạp vào, khiến cơ thể không còn đủ nước để hoạt động bình thường. Dấu hiệu sớm gồm khát nước, nước tiểu vàng sẫm, khô miệng, mệt mỏi, đau đầu và đi tiểu ít lần hơn. Phần lớn trường hợp là nhẹ và dễ khắc phục bằng cách uống nước đều đặn, nhưng thời tiết nóng ẩm có thể khiến mất nước tích tụ nhanh hơn bạn nghĩ. Những dấu hiệu nghiêm trọng như chóng mặt, ngất, lú lẫn, tim đập nhanh, lượng nước tiểu rất ít hoặc không có nước tiểu cần được khám ngay.

Bài viết này nói về các dấu hiệu sớm và nghiêm trọng, vì sao nắng nóng mùa hè làm tăng nguy cơ, ai dễ bị nhất, cách bù nước, và cách dùng màu nước tiểu để kiểm tra nhanh mỗi ngày.

Dấu hiệu mất nước sớm

Cơ thể bạn đưa ra những gợi ý rõ ràng khi bắt đầu thiếu nước. Các dấu hiệu sớm thường gặp gồm:

Khát nước, lời nhắc có sẵn của cơ thể để bạn uống, dù cảm giác này có thể đến chậm hơn nhu cầu thật, nhất là khi trời nóng.

Nước tiểu vàng sẫm, thường là điều đầu tiên và dễ nhận ra nhất.

Khô miệng và môi khô, nứt nẻ.

Mệt mỏi hoặc uể oải không tương xứng với những gì bạn đã làm.

Đau đầu, có thể xuất hiện khi lượng nước giảm.

Hơi chóng mặt hoặc choáng váng, nhất là khi đứng dậy.

Đi tiểu ít lần hơn bình thường, hoặc mỗi lần ra ít hơn.

Nếu bạn thấy nhiều dấu hiệu cùng lúc, hãy coi đó là lời nhắc uống một ít nước và để ý màu nước tiểu trong một hai giờ tới. Vào ngày nắng nóng, hãy vào chỗ râm mát nữa.

Mất nước vào mùa hè

Mùa hè là lúc mất nước dễ âm thầm xảy ra nhất, và hiểu lý do vì sao sẽ giúp ích.

Vì sao nắng nóng làm tăng nguy cơ

Cơ thể tự làm mát chủ yếu bằng cách đổ mồ hôi. Khi mồ hôi bay hơi khỏi da, nó mang nhiệt đi. Vào ngày nóng, bạn đổ nhiều mồ hôi hơn để giữ nhiệt độ ở mức an toàn, và lượng nước đó cần được bù lại.

Độ ẩm khiến việc này khó hơn. Khi không khí đã ẩm sẵn, mồ hôi bay hơi kém hiệu quả hơn, nên cơ thể cứ tiếp tục tiết mồ hôi mà không mát được nhiều. Bạn có thể mất một lượng nước và muối đáng ngạc nhiên theo cách này mà không có cảm giác mình đã làm gì nặng nhọc. Cộng thêm thời gian ở ngoài trời, vận động và phơi nắng, lượng nước mất đi tích tụ rất nhanh. Vào mùa hè, phần lớn lượng nước mất đi là do chính cái nóng.

Giữ đủ nước khi trời nóng

Vài thói quen đơn giản giúp ích rất nhiều khi nhiệt độ tăng cao:

Uống trước khi thấy khát. Khi trời nóng, cảm giác khát đến chậm hơn nhu cầu, nên uống trước sẽ giúp ích.

Chia đều lượng nước trong ngày thay vì uống ừng ực một lúc thật nhiều.

Tính toán thời điểm và tìm bóng râm. Khi có thể, hãy sắp xếp hoạt động ngoài trời vào những lúc mát hơn trong ngày và nghỉ trong bóng râm hoặc trong nhà vào những giờ nóng nhất.

Kiểm tra màu nước tiểu trong suốt ngày, không chỉ vào buổi sáng.

Kiệt sức do nóng và say nắng

Khi trời nóng, một số dấu hiệu nghiêm trọng có thể chỉ ra tình trạng kiệt sức do nóng hoặc say nắng (sốc nhiệt) chứ không chỉ là mất nước đơn thuần. Hãy để ý buồn nôn, đổ nhiều mồ hôi rồi đột ngột ngừng, da rất nóng, hoặc sốt cao kèm chóng mặt hay lú lẫn. Say nắng là tình trạng cấp cứu: hãy gọi cấp cứu, đưa người đó đến chỗ mát hơn và làm mát bằng nước hoặc khăn ướt trong lúc chờ. Đừng cho người đang lú lẫn hoặc không tỉnh táo hoàn toàn uống nước. Nếu chỉ có dấu hiệu kiệt sức do nóng nhẹ và đầu óc vẫn tỉnh táo, nghỉ ở chỗ mát và uống từng ngụm nước là hợp lý, nhưng hãy đi khám nếu triệu chứng nặng hơn hoặc không cải thiện trong vòng một giờ.

Ai dễ bị nhất

Ai cũng có thể bị mất nước, nhưng một số hoàn cảnh và đối tượng có nguy cơ cao hơn:

Thời tiết nóng hoặc ẩm, làm tăng lượng mồ hôi.

Tập thể dục, nhất là những buổi tập dài hoặc cường độ cao, và vận động viên tập luyện dưới trời nóng.

Người làm việc ngoài trời, ở dưới nắng nóng nhiều giờ liền và có thể không dừng lại uống nước đủ thường xuyên.

Sốt, làm tăng lượng nước mất đi ngay cả khi nghỉ ngơi.

Nôn hoặc tiêu chảy, có thể làm mất nhiều nước và muối rất nhanh.

Người cao tuổi, có thể kém nhạy với cảm giác khát và uống ít hơn.

Trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh, mất nước nhanh và phụ thuộc vào người khác cho uống.

Người mắc một số bệnh lý, hoặc người đang dùng thuốc ảnh hưởng đến cân bằng nước.

Nếu bạn hoặc người bạn đang chăm sóc thuộc một trong những trường hợp này, hãy chuẩn bị trước và cho uống thường xuyên thay vì đợi đến lúc khát nhiều.

Cách bù nước

Với phần lớn trường hợp nhẹ, cách khắc phục là nhẹ nhàng và đều đặn. Uống từng ngụm nước trong ngày thay vì uống ừng ực một lượng lớn cùng lúc, cách này dễ chịu hơn cho dạ dày và được hấp thu tốt hơn.

Nếu bạn đã mất nhiều nước do nôn, tiêu chảy hoặc ra mồ hôi nhiều và kéo dài, dung dịch bù nước điện giải sẽ giúp ích. Các dung dịch này chứa muối với tỷ lệ phù hợp và một chút đường, giúp cơ thể hấp thu và giữ nước hiệu quả hơn nước lọc. Bạn có thể mua gói pha sẵn ở nhà thuốc.

Cố gắng đừng dựa vào nước ngọt có đường hay rượu bia để bù nước. Đồ uống quá ngọt có thể gây khó chịu cho dạ dày khi bạn đang mệt, còn rượu bia thật ra làm tăng lượng nước mất đi. Nước lọc, đồ uống pha loãng và dung dịch bù nước điện giải là những lựa chọn đáng tin cậy.

Màu nước tiểu để kiểm tra nhanh

Một trong những cách kiểm tra dễ nhất bạn có là màu nước tiểu. Màu vàng nhạt, gần giống màu nước chanh loãng, nhìn chung có nghĩa là bạn đủ nước. Màu hổ phách đậm hoặc màu mật ong là tín hiệu hữu ích cho thấy bạn nên uống nhiều hơn. Nước tiểu đầu tiên buổi sáng sẫm hơn là bình thường, đơn giản vì bạn không uống gì suốt đêm. Nếu nước tiểu vẫn sẫm màu suốt cả ngày, hãy coi đó là lời nhắc uống thêm.

Dấu hiệu nghiêm trọng cần khám ngay

Một số dấu hiệu cho thấy mất nước đã nặng hơn hoặc bệnh do nắng nóng, và không nên bỏ qua. Hãy tìm trợ giúp y tế ngay nếu bạn hoặc người bạn đang chăm sóc có:

Nước tiểu rất sẫm màu, hoặc lượng nước tiểu rất ít hay không có chút nước tiểu nào.

Chóng mặt nhiều, choáng váng hoặc ngất.

Tim đập nhanh hoặc thở nhanh, nông.

Lú lẫn, buồn ngủ bất thường hoặc khó giữ tỉnh táo.

Mắt trũng, hoặc ở trẻ sơ sinh là thóp trũng.

Khi trời nóng: buồn nôn, đang đổ mồ hôi thì đột ngột ngừng, da rất nóng hoặc sốt cao.

Những dấu hiệu cảnh báo này quan trọng nhất ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người làm việc hay tập luyện ngoài trời, những người có thể trở nặng rất nhanh và có thể không biểu hiện hay nói ra cảm giác khát sớm một cách rõ ràng. Bài viết này không phải lời khuyên y tế. Khi còn nghi ngờ, đi khám vẫn an toàn hơn.

bellySignal giúp gì cho bạn

Chỉ dựa vào trí nhớ thì rất khó nhận ra xu hướng uống nước, nhất là trong một mùa hè bận rộn. bellySignal cho phép bạn ghi lượng nước uống theo cốc hoặc mililít và theo dõi màu nước tiểu trên một thang màu đơn giản để biết cơ thể có đủ nước không. Ghi hai thứ cạnh nhau giúp bạn dễ thấy khi nào nước tiểu sẫm màu trùng với những ngày uống ít nước, để bạn nhận ra xu hướng mất nước sớm và điều chỉnh trước khi tình trạng nhẹ trở nên tệ hơn. Ghi chú giúp bạn đánh dấu những ngày nóng, làm việc ngoài trời, ốm đau hay buổi tập đã làm bạn mất nhiều nước.

Nhật ký của bạn được lưu trên thiết bị và bạn có thể bắt đầu ghi mà không cần đăng ký. Bạn có thể tùy chọn đăng nhập, đồng bộ với các nền tảng sức khỏe và xuất dữ liệu. Một số chỉ số sức khỏe, như loại phân, triệu chứng và cân nặng nhập thủ công, cũng được gửi đến PostHog, dịch vụ được bật theo mặc định. Công tắc phân tích trong phần cài đặt chỉ điều khiển PostHog. Firebase Analytics nhận các sự kiện sử dụng không kèm những chỉ số sức khỏe đó và vẫn luôn hoạt động. Chính sách quyền riêng tư.