Đi tiểu nhiều lần: Do nước, cà phê, rượu bia hay nhiễm trùng?

Phần lớn người trưởng thành đi tiểu khoảng 4 đến 8 lần mỗi ngày. Đi nhiều hơn có thể đến từ những chuyện rất bình thường như uống nhiều nước, uống cà phê hay uống rượu bia. Đó cũng có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng đường tiết niệu, mang thai, đái tháo đường hoặc bàng quang tăng hoạt. Câu hỏi then chốt là quy luật đó có đoán trước được và gắn với thứ bạn đã uống hay không, hay nó mới xuất hiện, kéo dài và đi kèm đau, có máu, sốt, buồn tiểu gấp dữ dội hoặc khát nước bất thường.

Thế nào là đi tiểu nhiều lần

Không có một con số thần kỳ nào, vì số lần đi tiểu phụ thuộc vào lượng và loại đồ uống. Theo ước lượng chung, đi nhiều hơn khoảng 7 đến 8 lần trong ngày khi lượng nước uống không thay đổi thường được gọi là đi tiểu nhiều lần. Thức dậy để đi tiểu ban đêm có tên riêng là tiểu đêm, và cũng được tính. Tín hiệu hữu ích nhất là sự thay đổi so với mức bình thường của chính bạn.

Đi tiểu nhiều lần cũng khác với lượng nước tiểu nhiều. Đi nhiều lần mỗi lần một ít có thể gợi ý bàng quang mót gấp hoặc bị kích thích, còn mỗi lần đi đều ra nhiều thì gợi ý cơ thể đang tạo nhiều nước tiểu hơn. Rất khó phân biệt hai điều này nếu chỉ dựa vào trí nhớ, nên một bản ghi ngắn về đồ uống, giờ đi vệ sinh và mỗi lần đi ra ít, vừa hay nhiều có thể làm rõ quy luật.

Các nguyên nhân thường gặp

• Uống nhiều nước hơn bình thường, tất nhiên sẽ đi tiểu nhiều hơn.
• Caffeine từ cà phê, trà hoặc nước tăng lực, có tác dụng lợi tiểu nhẹ và có thể kích thích bàng quang.
• Rượu bia, khiến cơ thể tạo nhiều nước tiểu hơn và có thể kích thích bàng quang.
• Thuốc lợi tiểu, thường được kê để điều trị huyết áp hoặc tình trạng giữ nước.
• Nhiễm trùng đường tiết niệu, có thể gây buồn tiểu gấp và đi nhiều lần mỗi lần một ít, thường kèm nóng rát.
• Mang thai, nhất là giai đoạn đầu và giai đoạn cuối.
• Đái tháo đường, khi lượng đường dư trong máu kéo thêm nước vào nước tiểu.
• Bàng quang tăng hoạt, khi cơ bàng quang co bóp lúc lẽ ra không nên.
• Ở nam giới, tuyến tiền liệt phì đại, có thể chèn ép lên bàng quang và niệu đạo.

Một ngày phải đi vệ sinh liên tục sau khi uống một cốc nước lớn không có gì đáng lo. Một quy luật mới và ổn định, nhất là khi có các triệu chứng khác, thì đáng để tìm hiểu.

Đi tiểu nhiều sau khi uống nước

Phải đi tiểu nhiều hơn sau khi uống nước thường là dấu hiệu bình thường cho thấy thận đang cân bằng lượng nước. Thận liên tục lọc máu và điều chỉnh lượng nước được giữ lại hay thải ra. Nếu bạn uống nhiều hơn nhu cầu hiện tại của cơ thể, lượng nước tiểu sẽ tăng. Uống cạn một chai lớn cùng lúc có thể khiến bạn đi vệ sinh nhiều lần trong thời gian ngắn, còn cùng lượng đó chia đều trong ngày có thể ít phiền hơn.

Tình trạng nước gần đây của cơ thể cũng quan trọng. Sau khi bị nóng, ra mồ hôi hoặc tập luyện, phần lớn nước uống vào có thể dùng để bù lượng đã mất. Khi trời mát và ít vận động, phần lớn có thể thành nước tiểu. Bữa ăn, lượng muối và sức chứa của bàng quang cũng ảnh hưởng đến thời điểm đi tiểu, nên không có một số phút cố định nào định nghĩa phản ứng bình thường.

Nếu bạn chỉ đi tiểu nhiều sau khi uống một lượng lớn bất thường, chia nhỏ lượng nước ra trong ngày có thể giúp ích. Đừng cố tình để cơ thể thiếu nước để bớt đi vệ sinh, vì nước tiểu cô đặc có thể kích thích bàng quang. Cũng nên để ý xem bạn đi vì buồn tiểu gấp gây đau, vì thói quen đi trước cho chắc, hay vì bàng quang đầy một cách thoải mái. Thói quen đi tiểu phòng trước có thể khiến bạn để ý cảm giác ở bàng quang nhiều hơn, nhưng buồn tiểu gấp kéo dài thì vẫn cần được kiểm tra.

Đi tiểu nhiều sau khi uống cà phê

Cà phê có thể khiến bạn đi tiểu nhiều hơn vì hai lý do đơn giản. Cà phê là chất lỏng, nên cơ thể có thêm nước cần xử lý. Và caffeine có thể có tác dụng lợi tiểu nhẹ, có thể khiến bàng quang của một số người hoạt động nhiều hơn hoặc mót gấp hơn, nhất là khi liều cao hơn bình thường.

Lượng và thời điểm làm thay đổi bức tranh. Một cốc cà phê nhỏ vào bữa sáng, một chai cold brew và một ly latte lớn là những mức tiếp xúc khác nhau, và uống cà phê rồi lại uống nước hay trà có thể phản ánh tổng lượng nước nhiều hơn là riêng caffeine. Trong cốc cũng có thể có những thứ khác dễ kích thích bàng quang ở một số người: tính axit, ga trong cà phê đóng lon, hương sô-cô-la, chất tạo ngọt nhân tạo hoặc cồn trong cocktail cà phê.

Hãy thử mỗi lần một thay đổi: cốc nhỏ hơn, pha nửa decaf, decaf, uống cà phê sau khi ăn hoặc uống cốc đầu tiên muộn hơn. Decaf có thể giúp nếu caffeine là nguyên nhân chính, dù decaf vẫn là chất lỏng và vẫn chứa một ít caffeine. Nếu bạn tạm ngưng cà phê, hãy uống lại bằng một cốc nhỏ để dễ đọc kết quả.

Đi tiểu nhiều sau khi uống rượu bia

Rượu bia có thể ức chế vasopressin, một hormone giúp thận giữ nước, làm tăng việc đi tiểu và mất nước. Bản thân đồ uống cũng thêm thể tích, nên một cốc bia lớn hoặc hard seltzer đưa vào nhiều nước hơn một ly rượu mạnh nhỏ uống không pha. Tốc độ uống, đồ ăn, nhiệt độ, mồ hôi, thuốc và lượng nước sẵn có trong cơ thể đều làm thay đổi quy luật.

Rượu bia cũng được liệt kê trong số những đồ uống có thể làm nặng thêm tình trạng buồn tiểu gấp hoặc triệu chứng bàng quang tăng hoạt ở một số người. Những thứ đi kèm cũng quan trọng: ga trong bia và đồ uống có ga, cam chanh, caffeine, chất tạo ngọt hay nước pha có tính axit trong cocktail, và đồ ăn cay, nhiều cà chua hoặc mặn.

Đi tiểu nhiều sau khi uống rượu bia có thể là một phần của tình trạng thiếu nước, nhất là khi kèm khát nước, khô miệng, đau đầu, chóng mặt hoặc nước tiểu sẫm màu vào sáng hôm sau. Uống nước giúp ích, nhưng ép uống nhiều cùng lúc có thể làm khó chịu dạ dày. Xen kẽ đồ uống có cồn với nước, nhấp vài ngụm trước khi ngủ nếu an toàn, và ăn uống bình thường thường dễ chịu hơn. Hãy ghi cả sáng hôm sau chứ không chỉ buổi tối.

Vài bước đơn giản có thể giúp ích

Để ý thời điểm uống nước, caffeine và rượu bia, và cân nhắc bớt cà phê, trà và rượu bia vào buổi tối để giảm số lần đi tiểu ban đêm. Đừng đi quá xa theo hướng ngược lại mà cắt giảm nước quá nhiều. Một số loại thuốc làm tăng lượng nước tiểu, nên hãy ghi lại thời điểm uống thuốc và hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ thay vì tự thay đổi đơn thuốc. Người mắc bệnh thận, bệnh tim hoặc các bệnh khác có thể có giới hạn lượng nước riêng và nên làm theo lời khuyên của bác sĩ.

Nên ghi lại những gì

Hãy ghi một nhật ký đơn giản trong ba đến bảy ngày bình thường:

• Đồ uống theo cốc hoặc mL, gồm nước lọc, cà phê (thường hay decaf), và loại rượu bia, lượng, nước pha và có ga hay không.
• Mỗi lần đi tiểu: thời điểm, lượng ước chừng, màu sắc, và cảm giác buồn tiểu bình thường hay đột ngột.
• Nóng rát, rỉ tiểu, nặng tức vùng chậu, đau hông hoặc cảm giác chưa tiểu hết.
• Số lần đi tiểu ban đêm, ghi riêng với ban ngày.
• Khát nước, khô miệng, đau đầu, ra mồ hôi và thay đổi về phân.

Hãy tìm những cặp lặp lại thay vì kết luận từ một ngày. Nếu bạn vẫn đi tiểu nhiều vào những ngày không uống thêm nước, cà phê hay rượu bia, quy luật đó đáng được chú ý hơn.

Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám

Đừng cho rằng nước, cà phê hay rượu bia giải thích được mọi triệu chứng tiết niệu. Hãy đi khám khi có:

• Đau hoặc nóng rát khi đi tiểu.
• Có máu trong nước tiểu, hoặc nước tiểu có màu hồng, đỏ hay nâu sẫm.
• Sốt, ớn lạnh, hoặc đau ở lưng, hông, bụng dưới hay háng.
• Buồn tiểu gấp đột ngột, khó nhịn, rỉ tiểu hoặc không kiểm soát được bàng quang.
• Khát nước quá mức, lượng nước tiểu nhiều bất thường, sụt cân không rõ lý do hoặc rất mệt mỏi, những điều có thể gợi ý đái tháo đường.
• Tiểu đêm nhiều lần làm gián đoạn giấc ngủ, đang mang thai mà có triệu chứng tiết niệu, hoặc vẫn đi tiểu nhiều vào những ngày bình thường.

Hãy đi khám ngay nếu sốt kèm triệu chứng tiết niệu, thấy máu trong nước tiểu, đau hông hoặc lưng dữ dội, nôn, lú lẫn, không đi tiểu được hoặc cảm thấy rất mệt. Nhật ký có thể hỗ trợ buổi khám nhưng không nên làm chậm việc đi khám. Bài viết này là thông tin chung, không phải lời khuyên y tế.

bellySignal giúp gì cho bạn

Một lần đi vệ sinh chỉ cho bạn biết về một thời điểm. bellySignal cho phép bạn ghi màu nước tiểu theo thang từ 1 đến 8 để theo dõi tình trạng đủ nước, các màu nước tiểu bất thường, bọt lâu tan, lượng nước uống theo cốc hoặc mL, các món ăn và đồ uống có thể gây khó chịu, và ghi chú về giờ uống cà phê, loại rượu bia, nước pha, buồn tiểu gấp, khó chịu, giấc ngủ hay mồ hôi. Khi tiêu hóa cũng liên quan, bạn có thể ghi thêm loại phân Bristol 1 đến 7, màu phân, máu và chất nhầy. Qua nhiều ngày và nhiều tuần, bạn có thể thấy việc đi tiểu nhiều có theo sau nước, cà phê hay rượu bia, hay vẫn xảy ra khi không có chúng, và mang một bản ghi thật đến buổi khám.

Nhật ký của bạn được lưu trên thiết bị và bạn có thể bắt đầu ghi mà không cần đăng ký. Bạn có thể tùy chọn đăng nhập, đồng bộ với các nền tảng sức khỏe và xuất dữ liệu. Một số chỉ số sức khỏe, gồm loại phân, triệu chứng và cân nặng nhập thủ công, cũng được gửi đến PostHog, dịch vụ được bật theo mặc định. Công tắc phân tích trong phần cài đặt chỉ điều khiển PostHog. Firebase Analytics nhận các sự kiện sử dụng không kèm những chỉ số sức khỏe đó và vẫn luôn hoạt động. Chính sách quyền riêng tư.